Артур ЗЕЛЬСКІ

МЕНСК ЗАЧАРАВАНЫ: ТАЯМНІЦА БАНДЫ «ЧОРНАЯ КОШКА»

У час Вялікай Айчыннай вайны Мінск вельмі пацярпеў. Шмат камяніц згарэла, яшчэ больш было разбурана дашчэнту. Горад неаднаразова бамбіла нямецкая і савецкая авіяцыі. Пацярпелі і старажытныя забудовы горада.


МЕНСК ЗАЧАРАВАНЫ: СКАРБ ЕЗУІТАЎ

Здарылася гэта ў пачатку XVIIІ стагоддзя, якраз у гады чарговай вайны са шведамі. Справы караля Рэчы Паспалітай і курфюрста Саксоніі Аўгуста ІІ Моцнага ішлі, мякка кажучы, няўдала. Сваімі неабачлівымі знешнепалітычнымі дзеяннямі ён уцягнуў дзяржаву ў вайну, да якой (як заўсёды) яна не была падрыхтавана. І хаця караля называлі Моцным, але, мабыць, толькі за фізічную моц, бо ў астатнім Аўгусту ІІ відавочна бракавала талентаў.


ДОМ З ПРЫВІДАМІ

Гэта было даўно, больш за сто год таму, а мо і болей. Стаяў некалі на вуліцы Гандлёвай трохпавярховы даходны дом. Недзе ў канцы ХІХ стагоддзя арандаваў той дом адзін вельмі заможны менскі купец. Валодаў ён багатымі крамамі і складамі ў Менску і іншых гарадах. Вёў аптовы гандаль з Рыгаю, Масквою, Казанню. Жонка яго памерла рана, і ён так і застаўся ўдаўцом. Былі ў яго дзве дачкі, якіх ён вельмі любіў і ні ў чым ніколі ім не адмаўляў.


МЕНСК ЗАЧАРАВАНЫ

Было гэта, сябры мае, больш за два стагоддзі таму. У тых дамах, што стаяць сёння на вуліцы Койданаўскай, жыла сям’я заможных месцічаў. І было ў іх тры дачкі. Але толькі старэйшая вылучалася незвычайнай прыгажосцю. Калі дзяўчыне споўнілася васемнаццаць гадоў, да яе пачалі заляцацца розныя хлапцы – былі то і простыя месцічы, і шляхцюкі. Але з усёй той грамады спадабаўся ёй толькі адзін. Быў ён жаўнерам залогі, што абараняла места Менскае. Па святочных днях, апрануты ў прыгожую форму, ён ладна граў на флейце ў аркестры каля ратушы.


ПАДАННЕ ПРА СВІСЛАЦКУЮ РУСАЛКУ

Даўно тое было, сябры мае. Гадоў трыста таму, а мо, і болей. Там, дзе сёння перакрыжоўваюцца вуліцы Францысканская і Падгорная, стаяў невялікі, але прыгожы і ўтульны дамок. Жыла ў ім дзяўчына, паненка незвычайнай прыгажосці. Гожая была красуня і гжэчная, аднак душу мела легкадумную. Любіла яна круціць галовы маладым шляхціцам, якія заляцаліся да яе. Любіла яна вясёлыя баляванні і багатыя падарункі. І чым даражэйшы быў падарунак, тым больш ласкавым і прыязным быў позірк паненкі.


ЧОРНЫ МАНАХ ДАМІНІКАНСКАГА КЛЯШТАРА

Дамініканскі кляштар, пабудаваны ў гады XVII стагоддзя, доўгі час быў адным з самых прыгожых храмаў і самым высокім будынкам Менска. Першыя згадкі пра цень Чорнага манаха ў тым кляштары тычацца яшчэ сярэдзіны XVII стагоддзя. Жахлівая была сярэдзіна таго стагоддзя. «Крывавы патоп» пракаціўся па Беларусі, і змыла тым патопам больш паловы насельніцтва нашай краіны. Жылі людзі, і не стала іх…




ПАДАННЕ ПРА ЗМЕЕВУ ГАРУ

Пярун разлогі скалане,
Сцямнее над барамі –
Не навальніца гэта. Не!
Мянеск імчыцца на млыне,
Дружыну набірае…

Рыгор Барадулін

Прыгадайце, сябры мае, як некалі казалі, што Старажытны Рым узнік на сямі ўзгорках. Цікава, што тое ж самае можна сказаць і пра Менск.


ПАДАННЕ ПРА СВIСЛОЧЧА

А быў тут хто, або ня быў
І так, і гэтак мала веры.

Янка Купала

Усё пачынаецца аднекуль, сябры мае. Усё мае свой пачатак і канец. Вось і мы пачнем нашую гісторыю «ab ovo», як казалі некалі старажытныя рымляне, – з самага пачатку.